Menü
Ana Sayfa » Sanatta Denizcilik » Denizci Ressamlar: Halit Naci, Mehmet Ruhi Arel

Denizci Ressamlar: Halit Naci, Mehmet Ruhi Arel

Değerli okurlar,

Bu ay çok değerli iki sanatçıyı tanıtarak, Bahriyeli Ressamlar serimizi tamamlamış bulunuyoruz. Türk resim sanatında Bahriye Mektebi’nin ne kadar önemli bir rol oynadığını sanırım anlatabildim. Askeri eğitimin verildiği bir okulda uygulanan modern eğitim ve yetiştirme tarzının, Güzel Sanatlar’a da etkisinin muhteşem sonucu, tarihsel bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Darısı günümüzdeki  “4+4+4” lerin başına!…

Sanatla kalın, sağlıcakla kalın.

Gökovalı Kayıkçı

Halit Naci (1875 – 1927)

İstanbul’un Eyüp Sultan semtinde doğdu. Henüz ilk mektepte iken devamlı resim yapması ve resim sanatına olan yeteneği ailesinin dikkatini çekti.

Bahriye Mektebi’nde tahsiline devam ederken yaptığı resimler öğretmenleri tarafından beğenilip takdir edildi ve daima teşvik gördü. Okul müdürü tarafından zamanın Bahriye Nazırı Hüseyin Hüsnü Paşa’nın portresini yapmaya teşvik edildi. Karakalem tekniği ile yapılıp Paşa’ya takdim edilen portreyi Hüseyin Hüsnü Paşa çok beğendi. Daha sonra Sultan Abdülhamid II’nin karakalem portresini yaptı ve Sultan’a takdim etti. Bunun üzerine Sultan Abdülhamit II tarafından özel bir irade çıkarılarak izinli askeri öğrenci statüsünde Sanay-i Nefise Mektebi’nde (Güzel Sanatlar Akademisi) resim tahsiline başladı.

İnce ve zarif zekasını kuvvetli çizgisiyle birleştirip mizahi buluşlarıyla bu alandaki yeteneğini de ispatladı. İlk karikatürü Karagöz’ün 83. sayısında yayınlamıştı. Karagöz’den başka Coşkun Kalender, Yeni Geveze, Arzuhal, Hayal-i Cedit, Falaka, Köylü, gibi mizah gazete ve dergilerinde karikatürleri yayınlandı. Tasvirci  karikatürün önemli ustalarından biriydi. Karikatürleri, arka plandaki İstanbul görüntüleriyle, bugün için belgesel değeri taşır. Eserleri İstanbul Topkapı Sarayı Müzesinde, İstanbul Şehir Müzesi’nde, özel müze ve karma kuruluşlarda yurt içi ve yurt dışında özel koleksiyonla bulunmaktadır.

Sebil Önünde Çocuklu Kadın – 1911
40x70cm Yağlı Boya
Sayın Hüsnü Güreli Koleksiyonu
Cami Girişi
55x43cm Yağlı Boya
Antik A.Ş. Koleksiyonu

Mehmet Ruhi Arel (1880 – 1931)

İstanbul’da, Galata’da doğdu. Babası Galatalı Halil İlhami Efendi, dedesi Diyarbakırlı Kadiri Şeyhi Hacı Ali Babadır. Bahriye Mektebi ve Harbiye sınıfında eğitim gördü. Gemi inşa sınıfından Mühendis subay olarak mezun oldu. (1900) İlk görevi Bahriye Mektebi resim öğretmenliği muavinliğidir. Aynı yıllarda Sanayi-i Nefise Mektebi‘ne (Güzel Sanatlar Akademisi) devam etti ve buradan birincilikle mezun oldu (1909).

Yüzbaşı rütbesindeyken bahriyeden istifa eden (1909) Mehmet Ruhi Bey, bir yıl sonra devlet tarafından açılan yurtdışı sanat eğitimi imtihanını kazanarak resim öğrenimi ve eğitim için Paris’e gitti.

I. Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine (1914) yurda döndü ve Bahriye Mektebi’nde resim öğretmenliği görevini aldı. Kabataş Erkek Lisesi’nde, Çapa Kız Öğretmen Okulu’nda ve diğer birçok okulda resim öğretmenliği yaparak değerli öğrenciler yetiştirdi.

I. Dünya Savaşı sırasında Şişli’de açılan Askeri Resim Atölyesi’nde arkadaşları ünlü ressamlar İbrahim (Çallı), Hikmet (Onat), Namık İsmail, Sami (Yetik), Ali Sami (Boyar), Ali Cemal (Benim) ile birlikte savaş tabloları yaparak milli şuura yönelik değerli eserler meydana getirdi. Harbiye Nezareti’nin siparişi üzerine Enver Paşa’nın poz verdiği ünlü Balkan Savaşı Şehitleri adlı tablosunu yaptı (1918).

Türk resminde milli bir tarz yaratmak için çalıştı. Büyük ebatlı tuvalleri tercih etmesi önemli ve dikkat çekici bir özelliğidir. Kompozisyonlardaki figürlerin hareket esnekliliği, resimlerindeki konuyu ve uygulama amacını yansıtır.

Türk Ressamlar Cemiyeti’nin kurucuları arasında yer aldı (1919). Güzel Sanatlar Akademisi’nde hocalığa atandı. Ölümüne kadar bu göreve devam etti.

Eserleri yurtiçi sergilerinde olduğu gibi yurtdışı sergilerinde de daima büyük ilgi görmüştür. Onun önemli faaliyetlerinden biri de 1922 yılında İhsan Bey ile birlikte İstanbul Çemberlitaş’ta açtığı Serbest Resim Atölyesi adlı özel atölyedir. Bu atölyenin çalışma şekli ve genel programı 1922 yılında yayınlanmış olup ressamlar için adeta bir rehberdir.

Taşçılar (Mermerciler)
229x168cm Yağlı Boya
İstanbul Resim ve Heykel Müzesi
Uyuyan Ana ve Çocuk
161x126cm Yağlı Boya
İstanbul Resim ve Heykel Müzesi
Namaz Kılan Adam
126x128cm Yağlı Boya
Sayın Rafi Portakal Koleksiyonu

Yazı Editörü: Orkut Akar

Kaynakça: http://www.dzkk.tsk.tr/

YAZAR: Aybars Oruç

Beş farklı deniz eğitim kurumundan mezun olan ve halen Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği alanında yüksek lisansına devam eden Uzakyol Vardiya Mühendisi Aybars Oruç e-MarineEducation.com kurucusudur. Armona Denizcilik'te HSEQ Coordinator olarak görev yapmaktadır. Kurtarma ve konteyner gemileri ile LPG ve aframax tankerlerde çalıştı. eGMDSS ve MarTEL isimli Avrupa Birliği projelerinde "Pilot Kullanıcı" olarak rol aldı. "Gemilerde Yapılan Su Analizleri ve Islah Yöntemleri" isimli bir e-kitap yayınladı. Denizkızı Kongresi, Tall Ships' Races gibi pek çok etkinliğe önemli katkılar sağladı. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın bir projesinde çalışmaları referans olarak kabul edildi. Orta ve yüksek öğretim kurumlarında paneller verdi. Kurucu, yönetici ya da onursal üye unvanları ile denizcilikle alakalı farklı sivil toplum örgütleri içerisinde bulundu. İyi derecede İngilizce ve başlangıç düzeyinde İspanyolca bilen Aybars Oruç liderlik, vücut dili okuma ve kullanma gibi çeşitli kişisel gelişim sertifikalarına sahiptir.

2 Adet Yorum

  1. 1773 yılında hizmete giren Heybeliada Bahriye mektebinde 5 yıl okudum. Eskiden okulda sosyal bilimlere de yer verildiğini duyardık, okulun arşivinde tarihi belgeler vardı. Ama ne yazıkki eski denizcilerimizin hatıralarını, denizci ressamlarımızı bize anlatan olmadı. Mekanik ve acımasız bir ortamda eğitildik. Hangi denizcilik okulu olursa olsun, öğrencilerine önce denizcilik ruhu ve aşkını aşılamalıdır. Bunun için de deniz okullarında görev yapacak idareciler özel olarak seçilmelidir.

  2. ulusis57’in profil fotoğrafı

    sinop baskınında yer alan gemilerin resimlerini arıyorum. Yardımcı olabilir misiniz. Selamlar…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

KATEGORİ: Sanatta Denizcilik
Denizci Ressamlar: İsmail Hakkı Bey, Hüsnü Tengüz

Değerli okurlar; Temmuz sayımızda da “Bahriyeli Ressamlar” serimize devam ediyoruz. Bu ayki konumuzda ilk olarak Bahriyeli Ressam İSMAİL HAKKI BEY’i...

Kapat